logo

okana

Οικονομική κρίση και ψυχική υγεία.

_κρίση_και_ψυχική_υγεία.jpg

      Η δεδομένη πλέον οικονομική κρίση στην χώρα μας έχει προκαλέσει μια σειρά από συζητήσεις αναφορικά με τις επιπτώσεις της στην καθημερινή μας ζωή. Δεν υπάρχει τίποτε πιο σημαντικό από την σχέση που έχει η κρίση με την διατήρηση της ψυχικής υγείας ενός πληθυσμού που πλήττεται και με τις δυνατότητες θεραπείας. Ποια είναι αυτή η σχέση, συνδέεται η κρίση με την ψυχική κατάσταση των ανθρώπων και πώς το ξέρουμε, υπάρχουν λύσεις;

       Αυτά είναι τα ερωτήματα που θα απαντηθούν με συντομία εδώ.. Είναι πλέον αποδεδειγμένο και το γνωρίζουμε ότι η οικονομική κρίση έχει επιπτώσεις στην ψυχική υγεία του πληθυσμού, κι αυτό δεν αποτελεί απλώς μια κουβέντα μεταξύ φίλων ή σε ένα καφενείο. Τα στοιχεία προέρχονται από μια σειρά διεθνών ερευνών που πραγματοποιήθηκαν διαπολιτισμικά και διαχρονικά.

        Η παρουσία του ΔΝΤ στις χώρες που αντιμετωπίζουν έντονη οικονομική κρίση και αδυναμία πληρωμών φαίνεται να σχετίζεται με μια σειρά επιπτώσεις, καθώς οι κρατικές δαπάνες μειώνονται ενώ η αγορά εισέρχεται σε ύφεση. Επιπτώσεις οι οποίες ωστόσο αναιρούνται με την έξοδο των χωρών που μελετήθηκαν από το ΔΝΤ. Η άμεση συνέπεια στην χρηματοδότηση των Εθνικών Συστημάτων Υγείας έφερε επιπτώσεις αρχικά στην παροχή υπηρεσιών καθώς μειώθηκε ο αριθμός γιατρών ανά πολίτη και των μέσων θεραπείας. Γενικά, παρατηρήθηκε αύξηση στη θνησιμότητα λόγω χρόνιων παθήσεων, αναπνευστικών λοιμώξεων, καρδιαγγειακών νοσημάτων, αυτοκτονιών, ανθρωποκτονιών, παράληλλα, παράλληλα αυξήθηκε και η θνησιμότητα βρεφών. Αντίθετα, οι θάνατοι λόγω τροχαίων ατυχημάτων μειώθηκαν.

      Σε αυτή την βάση, η ανθρώπινη συμπεριφορά και η ψυχική υγεία επηρεάζονται σαφώς αρνητικά από την ελάττωση του εισοδήματος και την εμπειρία της ανεργίας. Οι συγκεκριμένες καταστάσεις που ορίζονται ως ψυχοκοινωνικοί παράγοντες των ψυχικών διαταραχών, είναι συχνά ή αιτία του αισθήματος απελπισίας και απόγνωσης. Έτσι προκαλούνται σημαντικές διαφορές στους δείκτες ψυχικής υγείας όπως το άγχος, η κατάθλιψη, τα ψυχοσωματικά συμπτώματα, η υποκειμενική αίσθηση αυτοεκτίμησης, ευεξίας, δυσφορίας κλπ. Πιο συγκεκριμένα, για κάθε ποσοστό 1% αύξηση της ανεργίας σημειώθηκε 0,8% αύξηση αυτοκτονιών, 0,8% αύξηση ανθρωποκτονιών ενώ μειώθηκαν κατά 1,5% οι θάνατοι από τροχαία δυστυχήματα.

     Εκείνοι που πλήττονται κυρίως είναι οι ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, δηλαδή οι φτωχοί, οι ψυχικά ασθενείς -καθώς ήδη δεν είναι σε θέση να εργασθούν με ικανοποιητικά αποτελέσματα- και λιγότερο οι εργαζόμενοι στους οποίους ελαττώθηκε το εισόδημα. Την ίδια στιγμή οι άνδρες φαίνεται να πλήττονται περισσότερο από τις γυναίκες και να είναι εκείνοι που τελικά αναζητούν ψυχολογική υποστήριξη λόγω ανεργίας ή μείωσης του εισοδήματός τους. Ωστόσο αυτό το στοιχείο είναι ένα στατιστικό μέγεθος που δεν μας πληροφορεί για τα ποιοτικά στοιχεία της κρίσης που βιώνουν τα δύο φύλα.

     Στη χώρα μας, η οικονομική κρίση φαίνεται να αύξησε τις επισκέψεις στα εξωτερικά ιατρεία ψυχιατρικών κλινικών ωστόσο δεν αυξήθηκε ο αριθμός εισαγωγών για νοσηλεία σε αυτές. Παρατηρήθηκε δηλαδή, αύξηση στις «συνήθεις ψυχικές διαταραχές» όπως εκείνες που αφορούν το ευρύτερο φάσμα του άγχους και του συναισθήματος (π.χ. κρίσεις πανικού, κατάθλιψη), που οι περιπτώσεις ανάγκης νοσηλείας είναι ελάχιστες έως μηδενικές. Αυτές οι ψυχικές καταστάσεις έχουν πολύ συχνά τα αίτια τους σε ψυχοκοινωνικούς παράγοντες, ένας από τους οποίους είναι και η οικονομική κρίση, με την ελάττωση του εισοδήματος και την ανεργία που επιφέρει.

   Η αντιμετώπιση αυτών των διαταραχών γίνεται πρωτοβάθμια με συνεργασία Ψυχιάτρου και κάποιων μονάδων ψυχοκοινωνικής στήριξης. Ωστόσο η απάντηση στη σχέση του ΔΝΤ και της κρίσης με την ψυχική υγεία, βρίσκεται στην συγκρότηση και ανάπτυξη ενός ισχυρού κράτους πρόνοιας όπου προγράμματα κοινωνικής στήριξης σε διάφορα επίπεδα (οικονομικο-κοινωνικά, ψυχο-κοινωνικά) θα βελτιώσουν την ποιότητα ζωής εκείνων που θα βιώσουν εντονότερα από όλους την κοινωνική κρίση, δηλαδή τους φτωχούς, τους ψυχικά ασθενείς, εκείνους που βρίσκονται στο επίκεντρο της κρίσης και της ύφεσης. Ίσως φανεί κοινότυπο αλλά εκεί βρίσκεται η απάντηση, αν οι υπηρεσίες πρόνοιας και τα προγράμματα στήριξης ήταν ήδη έτοιμα και λειτουργούσαν ικανοποιητικά θα ήταν σίγουρα διαφορετικά και τα στοιχεία αυτής των αναλύσεων που χρησιμοποιήθηκαν γι αυτό το άρθρο.

kentrostirixis (από το Ιντερνετ).