ΑΛΟΓΑΡΙΑΣΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ 

Επιστημονικά Υπεύθυνη του

Κέντρου Πρόληψης των Εξαρτήσεων και

Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Ν. Καρδίτσας

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ 

Η βία στις μέρες μας έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις και πλήττει όλες τις κοινωνικές ομάδες, ιδιαίτερα όμως τα παιδιά και τους εφήβους.

Προκειμένου να μιλήσουμε για σχολικό εκφοβισμό, θα πρέπει να συνυπάρχουν 4 στοιχεία:

Εσκεμμένη βία ( δηλ. με στόχο )

Απρόκλητη βία ( δηλ. χωρίς το θύμα να προκαλεί )

Συστηματική βία

Eπαναλαμβανόμενη βία

      Η δεδομένη πλέον οικονομική κρίση στην χώρα μας έχει προκαλέσει μια σειρά από συζητήσεις αναφορικά με τις επιπτώσεις της στην καθημερινή μας ζωή. Δεν υπάρχει τίποτε πιο σημαντικό από την σχέση που έχει η κρίση με την διατήρηση της ψυχικής υγείας ενός πληθυσμού που πλήττεται και με τις δυνατότητες θεραπείας. Ποια είναι αυτή η σχέση, συνδέεται η κρίση με την ψυχική κατάσταση των ανθρώπων και πώς το ξέρουμε, υπάρχουν λύσεις;

Τελικά στην ζωή του καθενός τίποτα δεν είναι σίγουρο και τίποτα δεν είναι δεδομένο. Οι άνθρωποι όταν αποφασίζουν να παντρευτούν λαμβάνουν υπόψιν τον ενθουσιασμό που επικρατεί ακριβώς εκείνη την περίοδο. Όλα γίνονται βιαστικά χωρίς ποτέ τους να λαμβάνουν υπόψιν τις συνέπειες που μπορεί να επιφέρει αυτή η κίνηση τους.

Οι γάμοι σήμερα είναι καλύτεροι παρά ποτέ στην ιστορία της ανθρωπότητας. Οι σύντροφοι μπορούν να είναι φίλοι. Στο παρελθόν οι άντρες δεν εμπιστεύονταν τα σοβαρά θέματα στις γυναίκες, κι αυτές, αντίστοιχα, δεν εμπιστεύονταν την καρδιά τους ολόκληρη. Επίσης, σήμερα το σεξ μπορεί να αφορά και τους δύο κι όχι μόνο τον έναν.

Από την άλλη, έρευνες αναφέρουν ότι το 30% των γάμων καταλήγουν σε διαζύγιο. Με πιο απλά λόγια, από τους 10 γάμους, που θα πραγματοποιηθούν το προσεχές Σαββατοκύριακο… περίπου οι 3 θα διαλυθούν αργά ή γρήγορα. Τι συνεπάγεται αυτό για τους δύο (πρώην) συντρόφους και πώς βιώνουν σήμερα τον χωρισμό οι ίδιοι και τα παιδιά τους;

Αυτογνωσία και συνειδητότητα του εαυτού.

Στο σχολείο το παιδί μαθαίνει να υπάρχει και να λειτουργεί ως μονάδα εκτός οικογένειας.

Εφηβεία και Κατάθλιψη 

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου
Γεώργιος Φρέρης, Διευθυντής Παιδοψυχιατρικής Βοστανείου Νοσοκομείου Μυτιλήνης
Αγνή Βίκη, Ψυχολόγος, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο

ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΙ

Η προσπάθεια του εφήβου για αυτονομία και ανεξαρτητοποίηση διαταράσσει την ηρεμία και τη σταθερότητα που υπήρχε στις οικογενειακές σχέσεις και τη λανθάνουσα περίοδο της εξέλιξης του παιδιού.
Οι γονείς δεν είναι πλέον σε θέση να κάνουν σχέδια για το παιδί τους και να ασκούν την ίδια επιρροή επάνω του. Αισθάνονται ότι "χάνουν" το παιδί τους καθώς αυτό αποκηρύσσει την κυριαρχία τους και αναζητά καταφύγιο στις παρέες των συνομηλίκων, χωρίς να τους επιτρέπει πλέον να παρεμβαίνουν στην προσωπική του ζωή.

Η ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Αθηνά Η. Κωσταρά¹, Θεμιστοκλής Γ. Κάντας², Ιωάννα Η. Κωσταρά³

Δασκάλα-Κάτοχος Master Συμβουλευτικής –Ψυχολογίας¹, Δάσκαλος²,Νηπιαγωγός-Βρεφονηπιοκόμος³

Κατά τη σχολική ηλικία πραγματοποιούνται σημαντικές μεταβολές στον τομέα της ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης του παιδιού. Καταρχήν μεταβάλλεται το κοινωνικό πλαίσιο στο οποίο δρα και αλληλεπιδρά το παιδί. Έπειτα, αλλάζει η ψυχοδυναμική του παιδιού, τα κίνητρα και οι αναπτυξιακές επιδιώξεις του. η περίοδος από το 6^ο έως το 12^ο έτος ονομάζεται σύμφωνα με τον Freud (1905) λανθάνουσα περίοδος γιατί το παιδί στη φάση αυτή δε βρίσκεται κάτω από την έντονη επίδραση των ενστικτωδών του ενορμήσεων, ενώ η ψυχοσυναισθηματική του ανάπτυξη είναι πιο ήρεμη σε σχέση με τις προηγούμενες ή τις επόμενες περιόδους. Κυριαρχεί ο σχηματισμός του Υπερεγώ, ομάδα λειτουργιών που σχετίζονται με τις ηθικές αξίες και τα ιδανικά του ατόμου, η ταυτοποίηση με τους συνομηλίκους του ίδιου φύλου, η δημιουργία ομάδων, η αναζήτηση στενού φίλου. Το παιδί έχει σαφή αντίληψη της θέσης του μέσα στην οικογένεια και της ταυτότητάς του ως αγόρι ή κορίτσι, μπορεί να επεξεργαστεί συναισθήματα αποτυχίας και να αναπτύξει την αίσθηση της φιλοπονίας αλλά και την ικανότητα κυριαρχίας πάνω σε αντικείμενα και έννοιες. Κατά τη λανθάνουσα περίοδο παρατηρείται σημαντική πρόοδος στην ανάπτυξη της προσωπικότητας και της συμπεριφοράς του παιδιού.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΚΑΙ ΔΙΑΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ

(Μουζάς Οδυσσέας, Επικ.Καθ.Ψυχ/κης-Δ/ντης Παν/κης Κλινικής Γ.Ν. Λάρισας – Τσιούρη Ιωάννα, Ψυχολόγος).

Τα τελευταία χρόνια διεθνώς γίνεται μια πιο ολοκληρωμένη προσπάθεια να διαφοροποιηθούν οι προληπτικές παρεμβάσεις από την θεραπευτική αντιμετώπιση του προβλήματος. Συχνά οι όροι πρωτογενής, δευτερογενής και τριτογενής πρόληψη δημιουργούν περισσότερη σύγχυση αντί να διευκολύνουν και αυτό γιατί στην πρακτική της πρόληψης είναι αναπόφευκτη η εμπλοκή ανθρώπων με διαφορετικές ανάγκες και χαρακτηριστικά. Το μοντέλο αυτό είναι ιατρογενές και συμπτωματοκεντρικό.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΣΤΟΝ ΟΡΙΣΜΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ

Αρχές λειτουργίας - Στόχοι - Εφαρμογές

ΟΡΙΣΜΟΣ

Βλέπω την επικοινωνία σαν μια τεράστια ομπρέλα που σκεπάζει και επηρεάζει όλα όσα συμβαίνουν ανάμεσα στα ανθρώπινα όντα. Μόλις ένας άνθρωπος φτάσει σ' αυτή τη γη, η επικοινωνία είναι ο σημαντικότερος παράγοντας που καθορίζει τι είδους σχέσεις αυτό το πλάσμα θα δημιουργήσει με τους άλλους και τι θα του συμβεί στη ζωή». Το σχόλιο αυτό αναφέρεται από την Virginia Satir στο βιβλίο της «Πλάθοντας Ανθρώπους», που είναι μεταφρασμένο και πολυδιαβασμένο και στην χώρα μας, ενώ ο P. Watzlawick, ο οποίος εδώ και πολλά χρόνια μελετάει τις αρχές της ανθρώπινης επικοινωνίας και της θεραπευτικές εφαρμογές τους, γράφει ότι «ακόμη και η επίγνωση του εαυτού μας εξαρτάται από την επικοινωνία».
Οποιαδήποτε συμπεριφορά λοιπόν εκδηλώνεται ανάμεσα σε δύο ή περισσότερα ανθρώπινα όντα, ή ανάμεσα σε ζωντανά πλάσματα, είναι Επικοινωνία. 

Ο ΜΕΓΑΛΟΣ, Ο ΜΙΚΡΟΣ Ή Ο ΜΕΣΑΙΟΣ;

Γράφει: η Ειρήνη Τζελέπη, Συμβουλευτική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, Pg.Dipl., MSc., City University, Λονδίνο,

Είστε το μεγαλύτερο, το δεύτερο ή το μεσαίο παιδί της οικογένειας; Ή μήπως είστε το μικρότερο ή το μοναχοπαίδι της οικογένειας; Η σειρά γέννησης ενός παιδιού μέσα στην οικογένεια, καθώς και οι σχέσεις που αναπτύσσονται ανάμεσα στα αδέρφια βάσει αυτής, έλαβαν ιδιαίτερη βαρύτητα και μελετήθηκαν εκτεταμένα από την αντλεριανή ψυχολογία. Ο Άλφρεντ Άντλερ τόνισε χαρακτηριστικά ότι τα αδέρφια μπορεί να μεγαλώνουν κάτω από την ίδια στέγη, με τους ίδιους γονείς, βιώνουν όμως, λόγω της διαφορετικής σειράς γέννησής τους, ένα πολύ διαφορετικό «κοινωνικό» περιβάλλον γύρω τους που διαμορφώνει ιδιαίτερα το χαρακτήρα και την προσωπικότητά τους! Ο ίδιος περιέγραψε και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε προσωπικότητας, παρουσιάζοντας μια ενδιαφέρουσα εικόνα για κάθε κατηγορία!

Η τηλεόραση, το ίντερνετ και τα διάφορα άλλα ηλεκτρονικά μέσα, βρίσκονται ήδη στην καθημερινότητα των παιδιών.

Τι είναι σημαντικό να γνωρίζουν οι γονείς

 Σύμφωνα με το άρθρο του Spiegel, (Ν.20, 14.5.07)  με τίτλο «Πόσο πολύ μπορούν να αντέξουν τα παιδιά την τηλεόραση/ τον ηλεκτρονικό υπολογιστή?» υπάρχουν πολλά στοιχεία τα οποία επιτάσσουν μια προσεκτική και καλά ζυγισμένη επαφή των παιδιών με αυτά τα μέσα.
 Η τηλεόραση και ο υπολογιστής είναι αναμφισβήτητα μία εξαιρετική πηγή γνώσεων και μάθησης.

Κατά πόσο όμως οι γονείς τα χρησιμοποιούν για αυτές τους τις ιδιότητες, με επίβλεψη και περιορισμούς? Ποιοί θα έπρεπε να είναι αυτοί οι περιορισμοί και ποιός ο λόγος για να υπάρχουν περιορισμοί στην χρήση τους?
 Το Ομοσπονδιακό Κέντρο για την Ενημέρωση της Υγείας της Γερμανίας (BZGA στην Κολονία)
συνιστά τους εξής χρονικούς περιορισμούς για την παρακολούθηση προγραμμάτων στην τηλεόραση και τον υπολογιστή, ανά ημέρα:

• παιδιά 3-5 ετών: μισή ώρα
• παιδιά 6 – 10 ετών: μία ώρα
• παιδιά 10 – 13 ετών: μιάμιση ώρα

 (απο αυτό το φυλλάδιο σελίδα 12-13 και  εδώ)

Το σχολείο της Κοινότητας και ο ρόλος του στελέχους Πρόληψης

Γιώργος Λεχουρίτης^*

Σκοπός του άρθρου είναι να θίξει σε γενικές γραμμές τα προβλήματα που βιώνει το σύγχρονο σχολείο, να επισημαίνει τον πραγματικό του σκοπό αλλά και να τονίσει τον πολυδιάστατο και συνάμα αναγκαίο ρόλο του στελέχους πρόληψης τόσο στη εκπαίδευση, όσο και στην υποστήριξη του σχολείου και της οικογένειας στο πλαίσιο της Κοινότητας.